Wat betekent ATEX en hoe werkt de ATEX richtlijn
In veel industriële omgevingen bestaat het risico dat brandbare gassen, dampen of stofdeeltjes vrijkomen. Wanneer deze stoffen zich mengen met zuurstof kan een explosieve atmosfeer ontstaan. Om ongelukken te voorkomen gelden in Europa strenge regels voor apparatuur die in zulke omgevingen wordt gebruikt. Deze regels vallen onder de ATEX-richtlijn. In dit artikel lees je wat ATEX betekent, hoe de richtlijn werkt en wat dit betekent voor installaties en verlichting.
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!Wat betekent ATEX
ATEX is een afkorting van het Franse ATmosphères EXplosibles. De term wordt gebruikt voor Europese regelgeving die bedoeld is om explosies te voorkomen in werkomgevingen waar brandbare stoffen aanwezig kunnen zijn.
De ATEX-richtlijnen stellen eisen aan zowel apparatuur als aan de inrichting van de werkplek. Dit geldt voor machines, elektrische installaties, schakelkasten en ook voor verlichting. Wanneer een ruimte als explosiegevaarlijk wordt ingedeeld, moet alle apparatuur geschikt zijn voor gebruik in die zone.
Waarom bestaat de ATEX richtlijn
De ATEX-richtlijn is opgesteld om werknemers, installaties en gebouwen te beschermen tegen explosies. In sectoren zoals chemie, petrochemie, opslag, afvalverwerking en parkeergarages kunnen brandbare gassen of stofwolken ontstaan. Een kleine vonk of te hoge temperatuur kan dan al voldoende zijn om een explosie te veroorzaken.
Daarom verplicht de regelgeving bedrijven om risico’s in kaart te brengen en passende maatregelen te nemen. Dit betekent dat installaties moeten worden ontworpen, geplaatst en onderhouden volgens vaste veiligheidsnormen.
Hoe werkt de ATEX richtlijn
De ATEX regelgeving bestaat uit twee belangrijke Europese richtlijnen:
- ATEX 114 – eisen voor apparatuur en beveiligingssystemen
- ATEX 153 – eisen voor werkgevers en werkomgeving
ATEX 114 bepaalt hoe apparatuur moet worden ontworpen en gecertificeerd voordat deze op de markt mag worden gebracht. ATEX 153 verplicht bedrijven om een explosieveiligheidsdocument op te stellen en om zones in te delen waar explosiegevaar kan voorkomen.
Op basis van deze indeling wordt bepaald welke apparatuur gebruikt mag worden.
ATEX zones uitgelegd
Explosiegevaarlijke ruimtes worden ingedeeld in zones. Deze zones geven aan hoe groot de kans is dat een explosieve atmosfeer aanwezig is.
Voor gas en damp:
- Zone 0 – continu explosiegevaar
- Zone 1 – regelmatig explosiegevaar
- Zone 2 – zelden explosiegevaar
Voor stof:
- Zone 20 – continu explosiegevaar door stof
- Zone 21 – regelmatig explosiegevaar door stof
- Zone 22 – zelden explosiegevaar door stof
Hoe hoger het risico, hoe strenger de eisen aan de apparatuur. Dit geldt ook voor armaturen en elektrische installaties. In deze situaties moet gebruik worden gemaakt van gecertificeerde oplossingen zoals Atex verlichting die geschikt zijn voor de betreffende zone.
Waar moet ATEX apparatuur aan voldoen
ATEX apparatuur moet zo ontworpen zijn dat deze geen ontstekingsbron kan vormen. Dit betekent onder andere:
- geen vonkvorming
- beperkte oppervlaktetemperatuur
- stevige en gesloten behuizing
- speciale afdichtingen
- gecertificeerde aansluitingen
Op elk ATEX product staat een codering die aangeeft voor welke zone het geschikt is. Deze codering moet altijd overeenkomen met de zone waarin het product wordt geplaatst.
Wanneer ATEX verlichting nodig is
Verlichting kan een ontstekingsbron zijn door warmte, elektrische spanning of beschadiging. Daarom moet verlichting in explosiegevaarlijke ruimtes voldoen aan de ATEX-richtlijn.
Dit komt vaak voor in:
- industriehallen
- parkeergarages
- chemische installaties
- silo’s en opslagruimtes
- tankstations
- spuitcabines
In deze situaties is het belangrijk om gebruik te maken van gecertificeerde armaturen die speciaal zijn ontwikkeld voor explosiegevaarlijke omgevingen.
Bedrijven die actief zijn in industriële veiligheid, zoals
Stabicom leveren installaties en verlichting die voldoen aan de Europese ATEX-normen.
De ATEX-richtlijn is bedoeld om explosies te voorkomen in omgevingen waar brandbare gassen, dampen of stof aanwezig kunnen zijn. Door ruimtes in zones in te delen en alleen gecertificeerde apparatuur te gebruiken, wordt het risico op gevaarlijke situaties sterk verminderd. Voor installaties, machines en verlichting betekent dit dat alleen producten gebruikt mogen worden die voldoen aan de ATEX eisen.
